วันพุธที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2553

การปฏิบัติตนเพื่อป้องกันและเสริมสร้างภูมิต้านทานของร่างกาย




การปฏิบัติตนเพื่อป้องกันและเสริมสร้างภูมิต้านทานของร่างกาย
ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน
              กลไกในการเกิดความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันมีได้ 3 แบบ คือ
1.    การทำงานของระบบภูมิคุ้มกันร่างกายบกพร่อง ( Imune deficiency ) ซึ่ง อาจเป็นมาแต่กำเนิด หรือ เกิดขึ้นในระยะหลังจากการติดเชื้อไวรัสบางสัมผัสกับสารกัมมันตภาพรังสีเป็น บริเวณกว้างจนเกิดการทำลายไขกระดูก เช่น ได้รับรังสีรักษา สัมผัสกับกากสารกัมมันตภาพรังสี หรือระเบิดนิวเคลียร์ )  ผู้ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง เช่น    เบาหวาน ไตวาย ตับแข็ง เป็นโรคขาดอาหารรุนแรง เป็นต้น
2.    ระบบภูมิคุ้มกันทำงานมากเกินไป หรือ ภูมิไวเกิน ( Hypersensitivity Reaction ) ทำให้มีการตอบสนองที่รุนแรงมากผิดปกติกับสารบางอย่าง เช่น  เกสรดอกไม้ ขนสัตว์ โลหะทำให้เกิดอาการในกลุ่มโรคภูมิแพ้ ( Allergic disease )  เช่น แพ้อากาศ หืด หอบ ไซนัสอักเสบจากภูมิแพ้ การแพ้ยาหรืออาหารทะเล เป็นต้น สิ่งแปลกปลอมที่ทำให้เกิดอาการของโรคภูมิแพ้นี้ เรียกว่า “Allergen”
3.    ระบบภูมิคุ้มกันทำงานสับสน ไม่สามารถแยกแยะแอนติเจนร่างกายออกจาก  แอนติเจนแปลกปลอมเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันเข้าจู่โจมและเข้าทำร้ายเนื้อเยื่อร่างกายทำให้เกิดเป็นโรคทางออโตอิมมูน ( autoimmune ) ขึ้นมาได้ ตัวอย่างของโรคเหล่านี้ขึ้นได้แก่ โรคลูปัส โรคอักเสบรูมาตอยด์ ไข้รูมาติก ต่อมทัยรอยด์เป็นพิษ หรือโรคเบาหวานที่เกิดจากการทำลายเซลล์ของตับอ่อนที่หลั่งฮอร์โมนอินซูลิน เป็นต้น

ปัจจัยที่มีผลต่อการเพิ่มภูมิคุ้มกันร่างกาย

1.     ปัจจัยทางพันธุกรรม การตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันอยู่ภายใต้การควบคุมของยีนในกลุ่ม histocompatibility antigens
2.     อายุ เด็กเล็กและผู้สูงอายุจะมีระบบภูมิคุ้มกันด้อยกว่าคนหนุ่มสาวจึงเสี่ยงต่อการติดเชื้อง่าย
3.     ปัจจัยทางเมแทโบลิก
4.     ปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม
5.     ลักษณะทางกายวิภาค
6.     ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับเชื้อจุลชีพ
7.     ลักษณะทางสรีระ
วิธีป้องกันและดูแลรักษาสุขภาพ

1.      อาหาร กินอาหารให้ได้สมดุลทางโภชนาการ
2.      ออกกำลังกาย ควรออกกำลังกายครั้งละ 30 นาที อย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ครั้ง
3.      อารมณ์ อารมณ์มีความสัมพันธ์กับสุขภาพการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์มีผลต่อร่างกาย อารมณ์ดีส่งผลดีต่อสุขภาพ เช่น เมื่อมีความสุข ร่างกายจะหลั่งสารเอนโดรฟีน ส่งผลให้ร่างกายตื่นตัวกระชุ่มกระชวย
4.      อนามัยสิ่งแวดล้อม สภาพแวดล้อมในบ้านที่ดีเอื้อต่อการมีสุขภาพดีของคนในครอบครัวขณะเดี่ยวกันก็ควรสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีในชุมชนด้วย